Lữa duyên

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ:
    • Nguyên nhân gây ra đau khổ trong luân hồi: Theo giáo lý nhà Phật, "lữa duyên" là một cách gọi hình tượng cho "Thập nhị nhân duyên" – mười hai mối liên kết nhân quả tạo thành vòng luân hồi sinh tử, là nguyên nhân căn bản dẫn đến mọi khổ đau của con người.
    • Thứ lửa thiêu đốt: Từ "lữa" (một dạng cổ của "lửa") kết hợp với "duyên" (nguyên nhân, điều kiện) tạo thành hình ảnh ẩn dụ về những nguyên nhân phiền não, tham ái có sức thiêu đốt, hủy hoại sự an lạc và thanh tịnh của tâm thức.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Theo lời Phật dạy, muốn thoát khỏi luân hồi khổ ải, chúng sinh cần dứt trừ "lữa duyên". (Theo lời Phật dạy, muốn thoát khỏi luân hồi khổ ải, chúng sinh cần dứt trừ "lữa duyên".)
    • "Lữa duyên" cháy mãi khiến con người mãi trầm luân trong bể khổ. ("Lữa duyên" cháy mãi khiến con người mãi chìm đắm trong bể khổ.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • "Dập tắt lữa duyên": Một cách diễn đạt ẩn dụ, chỉ việc tu tập để đoạn trừ, làm tiêu tan các nguyên nhân gây ra khổ đau và luân hồi.
    • Tu hành chân chính là để dập tắt "lữa duyên", tìm về cõi Niết-bàn. (Tu hành chân chính là để dập tắt "lữa duyên", tìm về cõi Niết-bàn.)
Biến thể và từ gần giống
  • Thập nhị nhân duyên (danh từ): Thuật ngữ Phật học chính thức, chỉ mười hai mắt xích nhân quả: vô minh, hành, thức, danh sắc, lục nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử.
  • Phiền não (danh từ): Những trạng thái tinh thần tiêu cực như tham, sân, si, là nhiên liệu cho "lữa duyên".
  • Ái dục (danh từ): Lòng tham ái, dục vọng, được coi là một nhân duyên quan trọng trong vòng luân hồi.
Từ đồng nghĩa
  • Lửa phiền não: Cách nói khác nhấn mạnh bản chất thiêu đốt của các phiền não.
  • Vòng luân hồi: Chỉ toàn bộ quá trình sinh tử bị chi phối bởi nhân duyên, trong đó "lữa duyên" là nguyên nhân thúc đẩy.
Thành ngữ liên quan
  • "Gieo nhân nào, gặt quả nấy": Thể hiện quy luật nhân quả, là nền tảng để hiểu về "duyên" trong "lữa duyên". Mọi "duyên" (nguyên nhân) đều sẽ dẫn đến một kết quả tương ứng.
  • "Thoát vòng tục lụy": Thoát khỏi vòng hệ lụy của trần gian, có liên hệ với ý niệm thoát khỏi sự thiêu đốt của "lữa duyên".
  1. Theo quan niệm nhà Phật, con người sở dĩ đau khổ là vì vướng vào "Thập nhị nhân duyên", giống như 12 nguyên nhân bao gồm cả nguyên nhân vật chất lẫn nguyên nhân tinh thần. Lữa duyên ý nói những nguyên nhân này giống như thứ lữa có thể đốt cháy tất cả